Vegan olmak için en iyi zaman: şimdi!

Eskiden her sıradan insan gibi gülüp geçerdim bu konuya. Ancak bu günlerde bir arkadaşımın yolladığı Gary Yourofsky‘ye ait bir video sonrasında düşünmeye başladım. “Acaba veganların haklılık payı var mıdır?” diye. Bu konuda yeni olup Vegan nedir diye soranlarınız vardır belki. Vegan kişi, hayvanlardan gelen herşeyi (yiyecek, içecek, giyecek vb..) kullanmayı reddeden insan olarak tanımlanabilir. Bu grubu vejeteryanlardan ayıran en büyük özellikleri et yememeleri dışında süt, yoğurt, peynir ve yumurta gibi diğer hayvansal ürünleri de yemeyi reddetmeleridir. Sadece anne sütünün içilmesinde bir sakınca yoktur. Burada bahsedeceğim birçok şeyi Gary Yourofsky’nin videosunda bulabileceksiniz. Sanırım onun düşüncelerini burada aktarmama kendisi kızmayacak, hatta sevinecektir.

Author: http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Vegan_Gardein_Tofu_Foods_Display.jpg
Author: http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Vegan_Gardein_Tofu_Foods_Display.jpg

Bize küçükken doğruymuş gibi öğretilen birçok bilginin aslında çok büyük yanlışlar içerebileceğini anladım bu son yıllarda. Bu bilgilerden bir tanesi ise et ve hayvansal besin yemek ile ilgili. Bana ister inanın ister inanmayın bir insanın hayatı boyunca et, süt, yoğurt, peynir ve diğer tüm hayvansal yiyecekleri yemesine ihtiyacı yoktur. Neden olmadığını aşağıdaki 4 basit madde ile açıklamamız mümkün:

1) İnsanoğlu etçil değildir. Bize ilkokulda ve ortaokulda insanoğlunun hem etçil hem de otçul olduğu öğretildi. Bu ne kadar büyük bir yalandır, ne kadar büyük bir kandırmacadır. Bu yalanı söyleyenlerin amaçları nedir diye çok merak ediyorum doğrusu. İnsanoğlu fizyolojik olarak etçil hayvanların değil otçul hayvanların özelliklerini taşımaktadır (bağırsakları uzundur, keskin pençesi yoktur, çene yapısı et parçalamaya değil geviş getirmeye uygundur vb…). İnsan vücudunun sindirim sistemi baştan aşağı bitkisel besinleri sindirebilecek şekilde evrimleşmiştir. Burada sorulacak bir çok soru olabilir. Örneğin insanların eski çağlardan beri neden et yediği sorulabilir. Bu konuda ciddi bir altyapım olmamasına karşın bunu teorik olarak açıklamak benim için açıkçası çok kolay oldu. Eski çağlarda diğer hayvanlara göre zeki olan insanlar “otçul” olduklarının farkında değillerdi. Bu nedenle etraflarındaki hayvanları örnek alarak yemek düzenlerini belirliyorlardı. Örnek aldıkları otçul hayvanlardan sebze ve meyve yemeği öğrendiler. Ancak etraflarında sadece otçul hayvanlar bulunmamaktaydı. Arslan gibi etçil hayvanları da gören insanoğlu “et” yemenin de doğal birşey olduğunu zannetti ve hayvanları da avlamaya başladı. Aslında bu çok büyük bir hataydı. Ne yazık ki bu yanlış gelenek ve bağımlılık günümüze kadar ulaşmıştır. İhtiyacı olmadığı halde bir hayvanı öldürerek etini yiyen bir insan cahil ve cãnidir. Günümüz modern toplumlarda neredeyse her türlü hayvansal olmayan yiyeceğe erişme imkanımız bulunduğundan ve insan bir tür olarak otçul olduğundan hiçbir insanın et yeme zorunluluğu yoktur.

2) Et ve diğer tüm hayvansal ürünler sağlıksızdır. Belki bu bilgiyi doğru olarak kabul etmeniz çok zaman alacak. Gerçekten de çok sert bir ifade, ancak ne yazık ki doğru. Eğer bu bilginin yanlış olduğunu düşünüyor ve bunu destekleyen bilgiler bulmaya çalışıyorsanız gerçekten kandırılıyorsunuz demektir. Oyuna gelmeyin. Buradaki amacım sizi bir nebze olsun uyandırmak. Et, öldürülen ve parçalara ayrılan bir hayvanın cesedidir. Kan, et, damar, kas ve tendon içerir. Et yiyen insanlar başlıca şu nedenlerden dolayı ölürler: damar tıkanıklığı kaynaklı kalp rahatsızlıkları, damar sertliği, kalp krizi, inme, astım, şeker hastalığı, kanser,  kemik erimesi ve obezite. Hayvansal ürünlerde (et, süt, peynir ve yumurta) insan sağlığını tehdit eden 4 temel madde bulunmaktadır: Kolestrol, doymuş yağ, trans yağ asitleri ve hayvansal protein. Bu maddelerden vücuda alınması gerekliymiş gibi gösterilen hayvansal protein gerçekte insan vücudu için fazla asidiktir. Bu nedenle et yiyenlerin üçte birinde kansere yol açar. Ayrıca hayvansal protein kemik erimesine yol açar. Kanımızı asidik hale getiren hayvansal proteinin bu etkisini dengelemek için vücut fosfora ihtiyaç duyar. Fosforu kalsiyum ile beraber kemiklerden alır ve kanın asitliğini azaltır. Fazla gelen kalsiyum ise idrar ile dışarı atılır. Böylelikle kötü kemik erimesine, kemik kırılmasına ve kansere davetiye çıkarılır. İnsanlığı tehdit eden hastalıkların büyük bir bölümü hayvansal besinlerden gelmektedir. Sebzelerle bulaştığı söylenen E.coli, sarmonella gibi bakterilerin tek bir kaynağı vardır: İnsan ve hayvan dışkısı. Bu dışkıların bu kadar fazla olmasının nedeni et yiyen insanların yemek için milyonlarca hayvan talep etmesidir. İşin içine girip gerçekleri görmeye başladığınızda hayvansal ürünler (et, süt, peynir ve yumurta) tüketmenin insan için hiçbir faydasının olmadığını görüyorsunuz. Umarım insanlar üzerinde bu maddeler ile oynanan oyunlara alet olmaz ve bu kötü alışkanlığı bir an önce bırakırsınız. Gary Yourofsky’ye göre et yememizin temelde dört sebebi var: gelenek, alışkanlık, kolaylık ve tat. Sağlık açısından bakıldığında et yemek intihardır.

Author: http://www.flickr.com/photos/sbogdanich/8138633605/
Author: http://www.flickr.com/photos/sbogdanich/8138633605/

3) Et yemek Dünya’da açlığa sebep olmaktadır. Dünya’da üretilen tahılların yarınsından çok daha fazlası insanların beslenmesi yerine, insanlara yedirilmesi için öldürülmesi planlanan hayvanların beslenmesi için kullanılmaktadır. Öyle ki bir dananın hayatı boyunca tükettiği mısır, dana yenildiği zaman doyacak insan sayısının 12 katını doyurabilir (bkz: http://tr.wikipedia.org/wiki/Veganizm)! Hayvansal gıda tüketimi ortadan kalktığında tüm Dünya açlıktan kurtulacaktır (evet bu kadar basit!).

4) Ortada bir zorunluluk olmadan bir hayvanı öldürmek veya o hayvana işkence çektirmek cãniliktir ve etik değildir. Sağlıklı beslenmek için gerekli olan herşey bitkisel besinlerde mevcuttur. Hayvansal besinler ise sağlığa ciddi anlamda zararlı maddeler içermektedir. Sadece tadı güzel diye bir hayvanı öldürüp etini yemenin veya bir ineğe işkence yapılarak elde edilen sütten yapılan peyniri yemenin etik açıdan hiçbir ahlâki değeri yoktur. Kahvaltı yapmam için bir hayvanın işkence görmesine, veya akşam yemeği yediğimde bir hayvanın kesilerek öldürülmesine ihtiyacım yok. İnsãni kesim  diye bir şeyin olması olanaksızdır. Dünya’da veya ülkemizde hergün tüketilen eti, sütü, yoğurdu, peyniri ve yumurtayı düşünün. Bu kadar hayvansal ürünü elde ederken hayvanların çok iyi ortamlarda ve mutlu olduklarını mı düşünüyoruz. Bu hayvanların nasıl işkence çektiklerinden haberiniz var mı? Bu işkenceleri TV reklamlarında hiç görüyor musunuz? KANDIRILMAYIN. Hayatınız boyunca et yiyerek kabaca 3000 tane hayvanın ölümüne yol açtığınızı unutmayın. Biri size sokağa çıkıp bir kediyi öldürmenizi söylese ona nasıl tepki verirdiniz? Burada hayvanların kedilerden ve köpeklerden ne farkı var sizce? 

Author: http://veganismisnonviolence.com/2012/08/29/the-only-difference-exists-in-your-mind/
Author: http://veganismisnonviolence.com/2012/08/29/the-only-difference-exists-in-your-mind/

Şimdi gelelim bilgisiz ve kandırılmış insanların veganlara yönelttikleri temel iki sorunun cevabına. Eğer birgün vegan olursanız size insanların temelde iki soruyu yönelteceğini göreceksiniz. Bu soruları duyduğunuz anda aslında karşınızdaki kişinin konu hakkında hiçbirşey bilmediğini de anlamış olursunuz. Bu nedenle rahat olun ve sahip olduğunuz bilgileri kullanarak, karşınızdakileri kırmadan cevap verin. Onları doğru yola doğru yönelterek kandırılmış olduklarını güzel bir dille anlatmaya çalışın. Elbette ki et yemeye bağımlı hâle gelmiş bir insana bu bağımlılığının çok yanlış olduğunu anlatmak çok zor olacaktır. Ancak onlara bunları tek tek anlatmak yerine kendilerini araştırmaya yöneltin.

1) Protein ihtiyacını nasıl karşılayacaksın? Et yemek yerine çok fazla vejeteryan yiyecek yemen gerekecek. Aslında en hatalı sorulardan biridir. Bu soruyu size yönelten kişiye insan vücudunun günlük protein ihtiyacını sorabilirsiniz. Bununla beraber 100 gr ette ne kadar protein bulunduğunu ve 100 gr mercimekte ne kadar demir bulunduğunu sorun. Muhtemelen size cevap veremeyecektir. Aslında bu soruyu yöneltmekte insanlar haksız sayılmaz. Bu yanlış bilgi ile az kandırılmadık okullarda ve TV reklamlarında. Öncelikle hayvansal proteinin zararlarına yukarıda değinmiştik. Hayvansal protein almayarak öncelikle bu zararlardan kurtulmuş oluyorsunuz. İnsan vücuduna günlük gerekli olan protein insanın kilosu kadar gramdır. Yani 70 kilo iseniz günlük en fazla 70 gr kadar proteine ihtiyacınız vardır. Şimdi protein alabileceğiniz besinlere bir bakalım (kaynak: http://www.mindbodygreen.com/0-4771/10-Vegan-Sources-of-Protein.html):

1 kap pişmiş ıspanak: 7 gr
1 kap pişmiş taze fasülye: 13 gr
1 kap soya veya badem sütü: 7-9 gr
1 yemek kaşığı fıstık, badem veya kaju ezmesi: 8 gr
100 gr tofu: 7 gr
1 kap mercimek: 18 gr (!)
1 kap kuru fasülye veya barbunya: 13 – 15 gr
1 kap tempe: 30 gr
1 adet tam tahıllı ekmek: 10 gr

proteine karşılık gelmektedir. Buradan da göreceğiniz gibi öğünleri yeterince çeşitli olan bir veganın protein alması için özel bir çaba sarfetmesine gerek yoktur. Bu proteinlerin hepsi bitkisel olduğundan dolayı bir vegan hayvansal proteinin vücuda verdiği zaralardan da etkilenmeyecektir.

2) Kalsiyum ihtiyacını nasıl karşılayacaksın? Et ve tüm hayvansal besinlerin sağlıksız olduğundan daha önce söz etmiştiktik. Hayvansal besin (et, süt, peynir, yumurta) yenilmesi özellikle kalsiyumun idrarla dışarı atılmasına neden olduğundan dolayı bırakın vücunuza kalsiyum sağlamasını, kalsiyum eksikliğine bile yol açabilmektedir. Bu nedenle etrafımız kalsiyum takviyesi içeren ilaçlar ve ek besinlerle çevrilidir. Televizyonda sürekli kalsiyum takviyesine ilişkin reklamlar görürsünüz. Aslında bu sizi kandırmak ve daha fazla ilaç ve takviye ürün almaya sizi mecbur bırakmak için oynanan bir oyundur. Bir insanın günlük kabaca 1000 mg kalsiyuma ihtiyacı vardır. İşte kalsiyum ihtiyacınızı hiç bir hayvanı öldürmeden rahat rahat karşılayabileceğiniz vegan yiyecekler (kaynak: http://www.vrg.org/nutrition/calcium.php):

2 yemek kaşığı pekmez: 400 mg
1 kap pişmiş kara lahana: 357 mg
250 gr kalsiyumca güçlendirilmiş diğer bitki sütleri 300-500 mg
120 gr Kalsiyum sülfat ile işlenmiş tofu 200-420 mg
250 gr kalsiyumca güçlendirilmiş portakal suyu 350 mg
250 gr kalsiyumca güçlendirilmiş soya veya pirinç sütü 200-300 mg
200 gr soya yoğurdu: 300 mg
1 kap şalgam: 249 mg
120 gr nigari ile işlenmiş tofu: 130-400 mg
1 kap tempe: 184 mg
1 kap pişmiş lahana: 179 mg
1 kap pişmiş soya fasülyesi: 175 mg
1 kap pişmiş hardal yaprağı: 152 mg
1 kap pişmiş bamya: 135 mg
2 yemek kaşığı tahin: 128 mg
1 kap pişmiş küçük beyaz fasülye: 126 mg
2 yemek kaşığı badem yağı: 111 mg
1/4 kap badem: 94 mg
1 kap pişmiş brokoli: 62 mg

Bu listeyi gördükten sonra neredeyse yediğimiz her bitkisel üründe bol miktarda kalsiyum olduğunu görebiliyoruz. Bu nedenle bir ineğin sevimli buzağası için ürettiği sütü çalmak zorunda değiliz.

Author: http://www.flickr.com/photos/adriannier/3646830248/in/photostream/
Author: http://www.flickr.com/photos/adriannier/3646830248/in/photostream/

Elbetteki sorular bunlar ile bitmeyecek, daha bunun gibi birçok alaycı soru size yöneltilecektir. Ancak şunu unutmayın ki bunu öncelikle kendiniz için yapıyorsunuz. Bu besinlerle beslendiğiniz taktirde hiçbir hayvan sizin midenizi doldurmak için acı çekmiyor ve öldürülmüyor. Aynı zamanda vücudunuza sağlığınızı tehdit edecek hiç birşey girmiyor. Sanırım bu sizin daha huzurlu olmanızı sağlayacaktır. Bırakın başkaları yemekte ısrar etsinler. Onlar oyuna gelmiş olabilirler, ancak siz bu oyunlara kanmayın, aklınızı kullanın.

Ben şu anda bir Vegan değilim. Ne yazık ki veganlıkla yeni tanıştım. Keşke etçil olmadığımı ve hayvanlara işkence çektirmek veya onları öldürmek zorunda olmadığımı çok önceden anlamış olsaydım. Şimdi bu yaptığım hata için üzülüyorum. Ancak hiçbir şey için geç değil. Şimdilik bir alışma dönemindeyim ve gayet iyi gidiyor. Hazırlıklarımı tamamladığımda tam anlamıyla bir vegan olmayı istiyorum. Bu çok uzun zaman almayacak. Elbette alışkanlıklarımızı bir kenara bırakıp doğru yola yönelmek biraz zor olacak bu konuda. Ancak Vegan olmasanız bile konunun bilincinde olmak ve hayvanlara minimum zarar vererek yaşamımızı sürdürmek bu kadar da zor olmasa gerek. Eğer daha fazla soruya cevap arıyorsanız veganlığı onu en iyi anlatan kişinin ağzından dinleyin:

Kendinize iyi bakın!

Creative Commons Lisansı
Tolgahan KILIÇOĞLU tarafından yazılan “Vegan olmak için en iyi zaman: şimdi!” Creative Commons Attribution 3.0 Unported Lisansı ile lisanslanmıştır. Paylaşmak istediğiniz taktirde lütfen bu sayfanın adresine atıfta bulununuz.

“Vegan olmak için en iyi zaman: şimdi!” üzerine 33 yorum

  1. Merhaba Tolgahan,
    Yazdıklarına tamamen katılıyorum,6 yıl peskataryendim yeni vejetaryen oldum.Ben de senin gibi gerekli hazırlıkları tamamlayıp bir an önce vegan olmak istiyorum.Bu yolda sana başarılar diliyorum.Dediğin gibi bu bilgilere keşke daha önceden erişebilseydik.Ben yukardaki temel nedenlerin yanısıra kişinin ruhsal evrimi için de etsiz bir hayatın çok daha hızlandırıcı olduğunu ,kişiyi daha duyarlı,olgun ve iyi yaptığını düşünüyorum.Öte yandan vegan olmak sadece bir beslenme türü değildir.Bu şekilde beslenen insanlar vegan besleniyorlardır ancak gıda dışında da bir şekilde tüketilen deri ,ipek vb. maddelerden de uzak durmalıyız,aldıklarımızı bir de bu gözle gözden geçirmeliyiz.Aklımıza gelmeyen pek çok şeyde hayvansal bir madde maalesef bulunmakta.Bazı sirkelerin bile içinde sanırım hayvansal jelatin ya da onun gibi bir şey bulunabildiğini yeni öğrendim ben de .Bütüncül yaklaştığımızda asıl veganlık felsefesini doğru uygulamış oluruz.Dünyada süregelen her türlü sömürüye de tutarlı bir yaklaşım ediniriz.Sevgilerimle kolaylıklar dilerim…

    1. Söylediklerinize katılmıyorum açıkcası bütün yazıyıda okumadım çünkü en baştan hata yapmışsınız çene yapısı ve dişler ile ilgili evet insan oğlu evrim geçirdi çünkü eti çiğ bir çekilde değilde pişirerek yemeyi öğrendi, tüm diş yapıları bir arada gösterilecek olursa, insanın iki ucun arasında bir diş yapısı olduğu görülür: köpek dişlerimiz avcılarınki gibi sivridir, molar dişlerimiz ise otçullarınkine benzer bir biçimde yassıdır. Otçul olmamız için selülozu sindirebilecek adaptasyonlarımız olmalı (çok gözlü mide gibi, gelişmiş ve işlevsel bir apandiks gibi). İnsanda ne ruminan (geviş getiren) bir yapı vardır, ne de apandiks selülozu sindirebilecek yapıdadır. Tam tersine, türümüzün apandiksi diğer otçul ağırlıklı kuzenlerimize kıyasla yok denecek kadar körelmiştir ve neredeyse hiçbir işlevi bulunmamaktadır. Yazacaklarım Şimdilik Bu Kadar Vegan Olmak Kesinlikle Faydalı ama Zorunluluk Gibi Gösterilmemeli.

      1. Kusura bakmayın ama yanılan sizsiniz insan 100% olarak etçil değildir. Köpek dişleri %99 otçul %1 böcekçil olan gorilde en büyük ve sivri şekilde kendini göstermiştir. 100% otçul olan minsk geyiğinde köpek dişi bulunmaktadır. yani köpek dişleri et yemek için değil korunma için evrimleşmiştir. İnsan toplayıcıdır, primatların hepsinde olduğu gibi elleri gelişmiştir parmakların gelişmişliği beynini geliştirmiştir. Şeker beyin gelişimini hızlandırmıştır. Hiçbir etçil insan kadar akıllı değildir. Et beyin geliştirmez bu mezbahaların eti ve hayvanı sömüren kapitalistlerin yalanıdır.

  2. Söylediklerinize aynen katiliyorumTogahan bey, bende bir yidir vejeteryanim .Vegan olmayi düsünüyorum.Bir canliya zarar vermemenin huzurunu yasiyorum. Kisaca cooooooooooook mutluyum,daha ne olsun. bilgilendirdiginiz icin tesekkürler,insanlarin okumaya ihtiyaci var…

      1. SiZin söylediğiniz doğru olsaydı bu kadar hayvansal gıdalar süt ürünleri ne olacaktır söylermisiniz .bu kadar hayvan niçin yaratılmış sadece yaşayıp ölmeleri için mi

  3. Merhaba,çalışma odasına hasbelkader yolu düşmüş böceğe bile kıyamayan biri olarak veganlığa ne kadar yakın olduğumu tahmin edersiniz.Yaşam tarzı haline getirmemekle birlikte neredeyse vejeteryan bir yaşam sürmekteydim ve uzun vadede veganlığa giden yolda emin adımlarla yürüyordum.Ta ki kan grubuna göre beslenme gerçeği hayatıma bomba gibi düşene kadar..0 RH + kana sahip birinin haftada en az 3 kez et yemesi gerektiğini aksi halde lpg takılmış Ferrarinin performansı ne kadarsa vücut enerjisinin aynı olacağını öğrendim.Belirtiler benimle fazlasıyla uyuşuyordu ve hiç istemeyerek hayatıma eti dahil etmeye başladım..Şimdi de yazdıklarınızı okuyorum ve yeni bir karışıklık yaşıyorum aslında:) Ama sanırım en doğru yaklaşım bu konuyu yeni baştan çalışmak olacak.Teşekkürler paylaşım için..

    1. Vegan doktor Murat Kınıkoğlu na danışın derim bu konuyu. Face de az yağlı vegan beslenme grubu var. Umarım vegan bir çözüm bulursunuz.

  4. Çocukken kurban bayramlarında ağlamaktan içim çıkardı.. Hala aynıyım ama bir farkla koyunun kuzunun çığlıklarını kulaklarımı tıkayıp daha sonrasında midemi tıkıştırmanın derdine deniüşmüşüm.. Bizler nasıl böyle kandırıldık hakikaten aklım almıyor.. nerde merhametimizi kaybettik .. Ben bir çiftçi kızıyım biz hep hayvan yetiştirdik yıllarca ne kadar özenle sevgiyle özgürce büyüselerde yinede bir şekilde sömürüldüler.. Babam bir gün daha yeni doğmuş bir kuzu getirdi minnacık yeni yürümeye başlamış inek sütü ve biberonla büyüdü ve genellikle evin içindeydi o kadar çok seviyordum ki onu anlatamam.. bir gün gelip annem onu kesmemiz lazım dedi ve ne kadar dirensem inat etsemde kurtaramadım.. ondan sonra uzun zaman et yememiştim tabi zamanla geriye dönüş yaptım..Büyük bir hata yyaptığımı şimdilerde iyi biliyorum..

  5. Selam Tolgahan.
    Ben veganlik konusunda biraz arastirma yaptim aslinda yiyebileceginiz cok fazla urun var. Vegan sut hatta vegan sosis vb. Tabi turkiyede bunlari bulmak cok zor. Bu nedenle bu urunleri temin edebileceginiz bi yer olsa sizin icin iyi olur diye dusundum. Ben bir sirket sahibiyim ve bu urunleri yurt disindan getirmeyi dusunuyorum. Sizinle irtibata gecip gercekten turkiyede boyle urunleri satilabilirmi veganlar bu urunleri marketten mi yoksa internet uzerinden mi satin almak ister bunlari konusmak isterim. Eger benimle mail yoluyla irtibata gecerseniz sizinle gorusmek isterim. Ben bir vegan degilim. Ama dusuncenize saygi duyuyorum ve hatta bu dunyayi bizim yerimizede dusundugunuzu bizden dha oldun insanlar oldugunuza inaniyorum. bu ise sadece ticari amacla bakmayip sizin gibi insanlara dha cesitli ogunler sunuabilmeyide amacliyorum. Mail adresim a.erylmz@gmail.com. bu yorumu goren tum veganlarda bana yazamabilir. Sevgiler. Tolgahan senden de haber bekliyorum…

  6. Merhaba Tolgahan Bey,

    Tüm Dünya veganlığa doğru giderken Türkiye’de bilincin geliştiğini görsem de geleneklerden gelen bir etçillik var… Aslında Akdeniz mutfağıyız diye övünür dururuz ama gerçekler hiç de öyle değil. Adım başı dönerci,pideci,tatlıcı, kurban bayramı(adı bile kötü bence) , sakatatlara varana kadar her tür yemek kültürü insanların çoğunun çocukluk bilincine işleniyor etçil olmak için. Ben ETİK VEGAN’ım öncelikle çünkü bu işi sadece yemek yemek olarak düşünürsek sadece sağlık diye düşünürsek bir başka moda akım çıktığında da onu sağlıklı bulabiliriz.İşin ardında artık tekamül etmiş bir canlının (genelde gözü oluşmuş her canlı olarak bakılır) yenmemesi kültürü, her canlının eşit yaşam hakkına sahip olduğu bilinci vardır.Ama nerdeeeee, ben hayvan hakları komitesinin çalışmalarında bulunuyorum ve maalesef HAYVAN SEVMEYEN SADECE PET SHOP HAYVANLARINI SEVEN bir ülke çoğunluğu görüyoruz. Eziyet,işkence had safhada bir de hayvanlardan, sokak hayvanlarından tiksinmek öğretilmiş bir nesil var bilinçli insanlardan çok fazla bu kesim…İşin özünde hayvan hakları, dünya açlığı, ekolojik bilinç, insan olmanın erdemi yani insan türünün üst insana ulaşması için düzeltmesi gereken şeyler var…Çok teşekkürler sayfa için….Hayvan sevgisi,İnsan sevgisi demektir,hümanizm demektir..Bunu anlamayanlar yani bana ne arının bal verdiğinde ölmesinden altı üstü böcek diyenler bu arılar sayesinde hayatın sürdüğünü bilmeyenlerdir.Küçücük bir böceğin dünyayı kurtardığını bilmeyen insan zaten kendi cehennemini hazırlamıştır, o cehennemde şeytani şekilde yaşamaktadır…Bir gün bana et yemeyi savunan bir kişi gelip şunu söyledi yine KABA ŞEKİLDE “Hayvan yemiyon da o GİYDİĞİN ÇİZMELER AYAKKABILAR NERDEN GELİYOR SANIYON ?” yani özrü kabahatinden büyük misali bana verdiği örneğin kendisi etik değil zaten, sanırım kimse et yemese moda endüstrisi derisiz kalınca başka bir yöntem bulur batmaz bu teknolojide, zaten ayakkabıların çoğu imitasyon iken gerçek deri seçmek tuhaf geliyor bu yüzyılda…Ayrıca herkesin sadece deri ayakkabı giydiğini düşünmekteydi bu şahıs:)) Ben et yemenin insanları saldırgan, kaba yaptığını da görüyorum deneyimliyorum çoğu zaman.

    Neyse efendim etik vegan olarak şahit olduğum çok kötü olaylar var…Sokak hayvanlarını sevmeyip tekmeleyen , eziyet işkence yapan sözümona müslüman bir ülkedeyiz…Bu kültür etçillik genlerine işlemiş bir kültür ve veganlar müslüman mahallesinde salyangoz satanlar değil, müslüman mahallesinde salyangoz olup üzerine basılıp ezilmek istenenler bu şiddet ve yamyamlık yarışında…

    Çok teşekkürler sayfa için…

  7. Yaklasık 2 yıldır vejetaryenim. Benim yasam tarzım vejetaryenlikten ziyade dogal beslenme yani hic bir market ürünü, islenmis gida, icecek vs. tüketmiyorum. Mümkün oldugunca çiğ veya sadece haslanmıs sebze, meyve, cerez ve baklagiller tukettigim ana urunler.
    Aranızda vegan olan ve benim gibi pisirmeden veya hafif haslayarak beslenen var mıdır?
    Ayrıca bu diyeti profesyonel olarak yapmıyorum hicbir vitamin, minarel vs. destek ürün kullanmıyorum sadece dogal yolla besleniyorum.
    TAVSIYE:
    Lütfen tuketmem gereken ana ve önemli sadece dogal sebze meyve tahil vs grubu oneri yazarsanız sevinirim. Hem surekli vegan beslenmek yararları yerine hangi besinleri tuketerek dengeli beslenmis oluruz sorunsalına yardımcı olmus olacagız.
    Ne yazık ki diyetisyen ve doktor dahil dengeli beslenme tavsiye sordugumda et sut yumurta sebze meyve tahil ilkokuldan beri baska cevapta alamadım.
    Bir çiğ vegan doktor veya diyetisyen olsa dogal yiyeceklerle nasıl dengeli beslenebilecegimizi hangi ürünleri tuketebilecegimizi yazsa o doktor tadından yenmez :)

    Tesekkurler.

  8. Yazınız için teşekkür ederim ben de beş altı aydır veganım fakat hazırlık evresi gerektirecek dercede zor bir şey olduğunu düşünmüyorum. “Vegan olmasanız bile..” şeklinde başlayan cümleniz hiç etik değil. Size tavsiyem veganlıktan daha azını tavsiye etmeyin. Vegan olmak aşırı ya da zor bir şey değildir.

  9. Büyük bir döngünün içinde bir denge var ve ne kadar yer alacağımız bilmek ,bu dengeyi değiştirmeyecek gibi..Etçil değilim ama bir çizgi olmasından yanayım sanırım:)
    Vicdanlı akılcı insanı bir çizgi..
    Blog gezisi için teşekürler

  10. Merhaba
    yaziniz icin cok tesekkurler. Ben 15 yildir kirmizi et tuketmiyorum. 1 yildir da tavuk ve balik yemiyorum ve gectigimiz gunlerde hayvansal urunleri de kestim. Zaten hayvansal besin tuketimini etik bulmuyordum ama cevrenin baskisiyla kendimi bu urunleri tuketmeye zorluyordum.. Guya bu besinleri tuketmezsek biseyler “eksik” olacakti vucudumuzda.. oysa simdi anliyorum aslinda problemin “fazlalik” oldugunu. Su an cok daha iyiyim.. kendimi daha saglikli ve daha hafif hissediyorum. Protein eksikligi sorusuna cevap olsun diye soyluyorum. Maraton bile kostum (hicbir takviye almadan ve tamamen bitkisel beslenerek).
    Kendi adima artik huzurluyum. Mideme o zavalli mutsuz hayvanlarin urunleri artik girmiyor ve daha saglikliyim ve benim yuzumden cevre daha az kirleniyor

  11. İlimizde dağılmadan önce öğrenci kolektiflerindeydim, birçok arkadaşım sırayla vejetaryen ardondan vegan oldu. Sürekli bunun politik birşey olduğunu söylerlerdi, ilk duyduğumdan beri ‘nasıl politik olabilir’ diye kendime sordum, onlara sormaya açıkçası vaktim olmadı hararetli bir dönemin ardından dağıldık ve bağlarımız koptu diyebilirim.. Bir ya da iki kez bu konuyu araştırdım fakat hiç tatmin edici birşey gördüğümü hatırlamıyorum, birçok sorum vardı biriken ama bu yazı bir çoğunu şimdiden çözdü.. Videonun da aklıma gelmemiş soruları bile cevaplayacağından eminim :) teşekkür ederim saygılarımla :)

  12. cahilligime verin ancak veganligin hic anlamadigim bir noktasi var. hayvansal gidalari, hayvan somurusune katkida bulunmamak icin yememek fikrini takdir ediyorum gercekten. Ancak bitkiler de canli degil mi? Yasamina son verdiginiz ya da uzuvlarini kestiginiz zaman karsi koyamiyor, hayvanlarin duygulariyla iletisime gectigi gibi sizinle iletisime gecemiyor diye ölmeyi/aci cekmeyi hakediyor mu? Madem hayvanlari somurmemek adina yemiyorsunuz, bitkileri neden somuruyorsunuz? kaldi ki kendilerine yoneldiginiz zaman kendilerini savunamayorlar ve dolayisiyla hayvanlara nazaran daha cok korumaya muhtaclar. cevabiniz icin tesekkur ederim.

    1. Yediğimiz hayvanları beslemek için kat kat fazla bitki yok etmek zorundayız. Hayvansal gıda tüketmediğimizde bitkilere en az zararı da vermiş oluyoruz.

  13. Merakım ve derslerimden dolayı astronomi ile alakalı bilgiler içeren sitenize girdiğimde gördüm yazınızı. Bilimle az buçuk uğraşmış insanlar sadece hayvanların değil, örneğin bitkilerin de birer canlı olduğunu umarım biliyorlardır. Kestiğinizde kanını görmüyor veya dişlerinizle ezdiğinizde yağını hissetmiyor oluşunuz, bitkilere zulüm ettiğiniz gerçeğini değiştirmiyor. Eğer bir canlı ve o canlının hücresi ve o canlının hal ve hareketleri insana benzediği oranda yaşama hakkına sahipse sizin için, bunu korkunç bir bencillikle açıklamaktan başka bir çarem yok. Umarım bu etik davranışınızdan bitkiler de bir gün nasiplerini alırlar.
    Bunun yanısıra bitki veya hayvan ürünü olsun, her türlü gıdanın insanın yaşamını sağlıklı bir şekilde sürdürebileceği oranda alınması gerektiğine inanıyorum. Bitki işin esprisi, hayvansal gıdalar tüketen insanlara cani gözü ile bakan sizlerin bu ironiyi fark etmeleri ümidiyle..

    1. Yediğimiz hayvanları beslemek için kat kat fazla bitki yok etmek zorundayız. Hayvansal gıda tüketmediğimizde bitkilere en az zararı da vermiş oluyoruz.

      1. Siz söylediğinizdeki çelişkiyi farkedemiyorsunuz herhalde … çünkü yeryüzünde bitki yiyen hayvan sayısı azaldıkça bitki tüketimi de azalacak ve böylece bitkiler korumaya alınacak zaten!

        1. Çelişkiyi demenizi anlayamadım. Siz de “bitki yiyen hayvan sayısı azaldıkça bitki tüketimi de azalacak” diyorsunuz. Bunun olması için insanların hayvansal ürün tüketmemesi gerekiyor, yani vegan olması gerekiyor. Ancak böyle hayvan sayısı azalabilir.

  14. Yazı için çok tesekkur ederim. Her şey bir arada, gayet açıklayıcı ve akıcı. Ben de vejetaryenim ve veganlik alıştırmalarındayim. Et yiyen kişilerin bilgisizce sordukları ve gizli alayları ile karsilastiktan sonra tam böyle bir yazı yazmayı planlarken bu yazıniz ile karşılaştım. Çoğu kişinin okumasinda fayda olacağına inanıyorum. 10 aylık çok güçlü, çok güzel gelişen oğlumu da vegan buyutuyorum ve bundan çok mutluyum ve oğlumun da oyle olduğunu düşünüyorum. Yazı için çok teşekkür ederim tekrardan. Evren ile uyum içinde , sağlıklı yaşamaya doğru ilerlediğim için mutlu ve huzurluyum :)

  15. Bu sene yeni bir film çıktı.İsmi ‘sağlık komplosu’ingilizce orjinal ismi ‘what the health’. Mutlaka izleyin.Vegan beslenmeyi reddeden herkese sesleniyorum. Böyle devam ederseniz çok yakında siz de kanser, şeker hastalığı , kalp rahatsizlikları,astım,nefes darlığı, obezite, yüksek tansiyon, kemik erimesi vs vs. nden birine yakalanacaksıniz buna hiç şüphe yok. Sonra da bunun sadece bitkisel diyetle çözümü varken hastanelere koşup bir yığın ilaç ,kemoterapi,tansiyon haplari, astim spreyleri alıp hem bir yığın para verecek ve bi o kadar daha bu ilaçlarla vücudunuzu on kat daha zehirliyeceksiniz. ki bu ilaçların hiç biri sizi tedavi etmez sadece semptomları ortadan kaldırır. O yüzden bu sayfaya denk geldiğiniz ve bunlardan haberdar olduğunuz için kendinizi şanslı görmeli ve bi an evvel vegan beslenmeye geçmelisiniz. Son olarak insanın ruhuna iyi gelmeyen bir şeyin sağlığa iyi geldiğini düşünmek ahmaklıktır.

    1. Elinizde bilimsel bir kanıt, çalışma var mı? Vejetaryan olup kanser olan veya normal olup turp gibi olan bir çok insan gösterebilirim, ya da tam tersi.. Bu hiç bir şeyi ispatlamaz. Bahsettiğiniz hastalıkların bir çoğunun sebebi b12 eksikliğidir ve ihtiyacınız olan b12’yi yeterli miktarda hayvansal gıdadan alabilirsiniz. Bitkisel gıdalardan da temin etmek mümkün ama sadece bir kısmını alabilirsiniz, ihtiyacınızın tamamını karşılayamazsınız. Ve yine yeterli b12’yi almadığınızda bahsettiğiniz haplardan almak zorunda kalacaksınız, bir süre sonra bu haplarda sizi hasta edecek çünkü böbrekleriniz kaldırmayacak… Mesela kadınların bir çoğunda olan kansızlık, halsizlik, sık üşüme gibi problemlerin çözümü de yine hayvansal gıdadan geçer, bitkisel gıdadan temin edilenler yine ihtiyacın tamamını karşılayamayacaktır geçici çözümdür. Kısacası Veganlık sadece bir tercih meselesidir, Vegansan vegan olabilirsin, başkalarını ikna etmeye çalışma yeter

  16. Ben hayvanları çok seviyorum hatta hayvan görünce herşeyi unutan bir insanım ama et yemeyi, süt içmeyi çok seviyorum. Hayvanlar kesilmesin diye düşünüyorum ama fikrim bir kavurmaya değişiyor.
    Bir de inanç durumu var.
    Ben müslümanım; dinimde kurban bayramı var. Ne yapmalıyım?
    Vegan olmak istiyorum ama etten, sütten vazgeçemiyorum. Veganlar için, et olmayan ama tadı ete benzer alternetifler var mı?

  17. yeterli miktarda lisin, metionin, valin, histidin, arjinin gibi aminoasitleri bitkisel gıdalardan almak mümkün değil, bunları hayvansal gıdalardan alabilirsiniz. Hayvansal gıda olmadan yaşabilirsiniz gibi ucuz bir tezle veya duygu sömürüsüyle buzağının sütünü çalma vb metaforlarl, hayvansal gıdayla beslenenler kanser, şeker hastası vb biton hastalığa yakalanıyor gibi herhangi bir ispatı olmayan tezlerle insanları yönlendirmenin bir luzmu yok. 90 yaşına kadar yaşayan turp gibi olan da var, sağlığına dikkat etse dahi 30’unda hastalığa yakalananda var. Tercih sebebidir yemezsin olur biter. Hayvansal proteinleri bitkisel proteinlerle ikame etme gibi bir cahillikte var. Olay sadece protein gramajı değildir. Yani yumurtadaki 7 gr proteinle, mercimekteki 7 gr protein aynı değildir. kalitesi farklıdır, sindirilme süreleri farklıdır, vücudun kullanacağı miktarı farklıdır. onlarca amino asit türü varken tüm aminoasitleri bitkisel gıdalardan alabileceğini sanmak cahillikten öteye gitmez. Veganlık bir tercih meselesidir, sizin beğenmemenizle insanın etçil, otçul olması değişmez. İnsanın çene yapısıyla, diş yapısıyla insanlık tarihinden buyana bunu bir tek siz çözdünüz tebrik ederim :) Çitalar da kısa çenelidir ama etçildir veya baykuş kısa çenelidir ve kagalıdır ama etçildir, Atın çenesi uzundur ama etçil değildir. Bunlar evrimde arada karışmış herhalde. Dişlerimiz neden keskin ve avlanmaya yönelik olsun sizin köyde etleri çiğ mi yiyorlar, öküzün boğazına ağzınla yapışıp mı avlanıyorsun? Büyük oyunu gördünüz bravo :)

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir